|
|
|
|
|
|
|
|
Genel Bilgiler
Giriþ
Taný
Evrelendirme
Tedavi ve bakým
Kanser araþtýrmalarýnýn baþarýsý
Mitler ve Gerçekler
MÝTLER VE GERÇEKLER
Meme Kanseri Ýle Ýlgili Mitler
Meme kanseri riskiniz nedir? Sizin için en uygun olan meme kanseri tedavisi hangisidir?
Terlemeyi önleyiciler ile meme kanseri arasýnda iliþki var mýdýr?
Bilmediðiniz þeyler sizi incitebilir. Yanlýþ bilgi, meme kanseri riskinizi fark etmenizi ve en aza
indirmenizi veya olabilecek en iyi tedaviyi almanýzý engelleyebilir. Kendinizi gerçeklerle
donatýnýz.
Burada meme kanseri ile ilgili yaygýn mitler verilmiþ, ardýndan meme kanseri tedavisi ile ilgili
mitlerden söz edilmiþtir.
- Memede kitle bulmak meme kanseri olduðunuz anlamýna gelir.
Yanlýþ: Her 10 kitleden 8' i kanser deðildir. Eðer memenizde sürekli bir kitle veya deðiþiklik hissederseniz bir an önce doktora görünmelisiniz. Çoðu zaman kadýnlar korkularý yüzünden düzenli saðlýk kontrolü yapmazlar. Bazen kadýnlar karþýlaþacaklarý þeylerden korktuklarý için tedaviden uzak dururlar. Aylýk kendi kendinize kontrollerle, düzenli doktor ziyaretleri ve düzenli mamografi çekimleriyle kendi saðlýðýnýzla ilgilenin.
|
Yandaki þekil bazý kanser olmayan ve sýk görülen meme hastalýklarýný göstermektedir. Her ne kadar bunlar kitle gibi gözükse de endiþelenecek bir durum yaratmazlar. Fakat, yalnýz doktorunuz bu durumu teþhis edebilir ve tedavi önerebilir. Son olarak, eðer aylýk kendi kendine muayenenizde anormal bir þey fark ederseniz derhal doktora görünün. Erken teþhis her zaman lehinize olacakýr. |
- Meme kanseri sadece yaþlý kadýnlarý etkiler.
Yanlýþ: Yaþ ile birlikte meme kanseri riskinin arttýðý doðru olmakla birlikte, meme kanseri herhangi bir
yaþta ortaya çýkabilir. Doðumdan 39 yaþýna kadar her 231 kadýndan biri meme kanserine
yakalanýr (risk <=/%0.5); 40-59 yaþlarý arasýnda bu olasýlýk 25'te 1'dir (%4 risk); 60-79 yaþ arasýnda ise 15'te 1'dir (yaklaþýk %7). Doksan yaþýna kadar yaþayacaðýnýz varsayýlýrsa, hayatýnýz boyunca meme kanserine yakalanma olasýlýðýnýz 7'de 1'dir. Bu da genel yaþam boyu riskinizin %14.3 olduðu anlamýna gelir.
- Meme kanseri açýsýndan bir risk faktörü taþýyorsanýz, muhtemelen hastalanýrsýnýz.
Yanlýþ: Meme kanseri geni anormalliði gibi en kuvvetli risk faktörlerinden birini taþýyor olsanýz bile
meme kanserine yakalanmanýz kesin deðildir. Kalýtsal BRCA1 veya BRCA2 genetik
bozukluklarý taþýyan kadýnlarýn tüm yaþamlarý boyunca %40-80'inde meme kanseri ortaya
çýkmakta; %20-60'ýnda ise meme kanseri görülmemektedir. Diðer tüm risk faktörlerinin
meme kanserine yol açma olasýlýklarý daha düþüktür.
- Ailenizde meme kanseri geçmiþi yoksa hastalanmazsýnýz.
Yanlýþ: Her kadýn biraz meme kanseri riski taþýr. Meme kanserine yakalanan kadýnlarýn %80'inin aile
öyküsünde meme kanseri yoktur. Yaþ -hayatýn yýpratmasý- meme kanseri için bilinen tek
baþýna en önemli risk faktörüdür. Ailesinde meme kanseri öyküsü olan kadýnlarda risk biraz
artabilir, çok artabilir veya deðiþmeyebilir. Bu konuda kaygýlarýnýz varsa doktorunuzla veya
bir genetik danýþman ile aile öykünüzü görüþünüz. Boþuna endiþeleniyor olabilirsiniz.
- Sadece annenizin ailesindeki meme kanserleri sizin riskinizi arttýrýr.
Yanlýþ: Annenizin veya babanýzýn ailesinde meme kanseri öyküsü olmasý sizin riskinizi eþit olarak
etkiler. Bunun sebebi, genlerinizin yarýsýnýn anneden, yarýsýnýn babadan gelmesidir. Ancak
meme kanseri geni bozukluðu bulunan bir erkekte meme kanseri geliþme riski, ayný geni
taþýyan bir kadýndakinden daha düþüktür. Bu nedenle, babanýzýn aile öyküsü hakkýnda daha
fazla bilgi edinmek istiyorsanýz, baba tarafýnýzdaki erkekleri deðil, esas olarak kadýnlarý
incelemeniz gerekir.
- Deodorant/ Ter önleyici kullanmak meme kanserine yol açar.
Yanlýþ: Koltukaltý bölgesine uygulanan ter önleyici veya azaltýcýlarda bulunan aktif maddelerin meme
kanseri riskini arttýrdýðýný gösteren herhangi bir bulgu yoktur. Meme kanseri ile ter önleyiciler
arasýnda ortaya atýlan iliþki, anatomi ve meme kanseri hakkýndaki yanlýþ bilgilere
dayanmaktadýr.
- Doðum kontrol haplarý meme kanserine yol açar.
Yanlýþ: Günümüzdeki modern doðum kontrol haplarý düþük dozda östrojen ve progesteron
hormonlarý içerir. Yapýlan birçok araþtýrmada doðum kontrol haplarý ile meme kanseri riski
artýþý arasýnda bir iliþki bulunamamýþtýr. Ancak, birçok farklý çalýþmanýn sonuçlarýnýn
birleþtirildiði bir çalýþmada, doðum kontrol haplarý ile meme kanseri riskinde küçük bir artýþ
arasýnda iliþki saptanmýþtýr. Ayný çalýþmada ayrýca, riskteki bu hafif artýþýn zamanla azaldýðý
gösterilmiþtir. On yýlýn sonunda, doðum kontrol haplarý ile meme kanseri riski artýþý arasýnda
bir iliþki kurulamamaktadýr. Doðum kontrol haplarýnýn yararlarý da vardýr:
- Yumurtalýk ve endometrium kanseri riskinde azalma,
- Adet bozukluklarý, pelvik iltihabi hastalýk ve yumurtalýk kistlerinin iyileþtirilmesi,
- Kemik mineral yoðunluðunun düzeltilmesi.
Herhangi bir ilaç kullanýrken, riskleri ve yararlarý deðerlendirerek kendiniz için en iyi kararý
vermeniz gerekir.
- Yüksek yað içeren besinler tüketilmesi meme kanserine yol açar.
Yanlýþ: Yapýlan birçok büyük çalýþmada, yüksek yaðlý besinler tüketilmesi ile meme kanseri riskinde
artýþ arasýnda açýk bir iliþki gösterilememiþtir. Halen devam eden araþtýrmalarda bu konunun
açýða kavuþturulmasýna çalýþýlmaktadýr. Yüksek yað içeren yiyeceklerden uzak durulmasýnýn
baþka nedenlerle saðlýklý bir seçim olduðu söylenebilir: "kötü" kolesterolün (düþük yoðunluklu
lipoproteinler) azaltýlmasý, iyi kolesterolün (yüksek yoðunluklu lipoproteinler) arttýrýlmasý; daha
saðlýklý besinler tüketme fýrsatý oluþturmasý ve kilo kontrolüne yardýmcý olmasý. Aþýrý kilo
meme kanseri için bir risk oluþturmaktadýr; çünkü fazla yað, yumurtalýklar dýþýndaki östrojen
üretimini arttýrmakta ve vücuttaki genel östrojen düzeyinin yükselmesine yol açmaktadýr.
Eðer kiloluysanýz veya kolayca kilo almaya meyilliyseniz yüksek yað içeren besinlerden uzak
durmanýz iyi bir fikirdir.
- Ayda bir yapýlan kendi kendine meme muayenesi meme kanseri tanýsý için en iyi yöntemdir.
Yanlýþ: Yüksek kaliteli mamografi, meme kanserinin mümkün olduðunca erken, tedavi edilebilirliðinin
en yüksek olduðu dönemde yakalanmasý için en güvenilir yöntemdir. Meme kanseri
hissedilebilir duruma geldiðinde genellikle mamografide saptanabilecek boyuttan daha
büyüktür. Yine de kendi kendinize veya bir uzman tarafýndan yapýlan meme muayenesi çok
önemlidir. Meme kanserlerinin yaklaþýk %25'i sadece meme muayenesiyle (mamogramla
deðil), yaklaþýk %35'i sadece mamografi ile ve %40'ý ise hem fizik muayene hem de
mamografi ile saptanmaktadýr. Her iki önlemi de almanýz önerilir.
- Meme kanseri açýsýndan yüksek risk taþýyorum ve bu konuda yapabileceðim bir þey yok.
Yanlýþ: Meme kanseri riski yüksek olan kadýnlarda bu riski azaltmanýn -ortadan kaldýrmak deðil-
birçok etkili yolu varýdr. Bu seçenekler arasýnda yaþam tarzý deðiþiklikleri (alkol tüketiminin en
aza indirilmesi, sigaranýn býrakýlmasý, düzenli egzersiz), ilaçlar; çok yüksek risk taþýyanlarda cerrahi (önleyici mastektomi, bazý kadýnlarda önleyici
yumurtalýk alýnmasý) önerilebilir. Risk düzeyinizle ilgili varsayýmlarda bulunmadan önce
doktorunuzla veya bir genetik danýþmanla görüþünüz.
- Meme kanseri tanýsý otomatik olarak ölüm hükmü anlamýna gelir.
Yanlýþ: Meme kanseri tanýsý alan hastalarýn en az %80'inde herhangi bir metastaz bulgusu yoktur
(kanser meme dýþýna ve lenf bezlerine yayýlmamýþtýr). Ayrýca, bu hastalarýn %80'i en az beþ
yýl veya daha fazla ve birçoðu da daha uzun süre yaþamaktadýr. Metastaz bulgularý
olan bir hasta uzun süre yaþayabilir. Bunlara ek olarak tedavide her geçen gün umut verici
geliþmeler olmaktadýr.
- Erkekler meme kanseri olmaz.
Yanlýþ: Bu yýl 211.000 kadýna meme kanseri teþhisi konulacak ve 43.300' ü ölecek; öte yandan 1.600 erkeðe meme kanseri teþhisi konulacak ve 400' ü ölecek. Her ne kadar erkeklerin meme kanseri teþhisi oraný düþükte olsa, aylýk kendi kendilerine kontrollerini yapýp deðiþiklikleri doktorlarýna bildirmelidirler.

|
|